آرسنیک در آب آشامیدنی می تواند سلامت انسان را به شکل های غیرقابل پیش بینی؛ از سرطان ریه و پوست گرفته تا مشکلات قلبی و اختلالات عصبی تهدید کند. ورود آرسنیک به بدن معمولا از طریق آب های زیرزمینی و منابع طبیعی و گاهی فعالیت های انسانی رخ می دهد و حتی مقادیر کم آن در طول زمان اثرات مزمنی برجای می گذارد.
خوشبختانه با پیشرفت فناوری های تصفیه آب، روش های موثری برای حذف آرسنیک توسعه یافته اند. از جمله این روش ها می توان به اکسیداسیون با ازن (O₃) که فرم سمی AsIII را به AsV تبدیل کرده و حذف آن را آسان تر می کند، و دستگاه های اسمز معکوس RO که قادرند تا بیش از 95٪ آرسنیک را از آب پاک کنند، اشاره کرد. آگاهی از این روش ها و استفاده از تجهیزات استاندارد و با کیفیت، نخستین گام برای تضمین سلامت آب آشامیدنی است و به مصرف کنندگان امکان می دهد با اطمینان از آب پاک و سالم استفاده کنند.
چگونه آرسنیک وارد آب آشامیدنی می شود؟
آرسنیک اغلب به صورت طبیعی و در اثر فرآیندهای زمین شناسی وارد منابع آب آشامیدنی، به ویژه آب های زیرزمینی، می شود. در بسیاری از مناطق جهان، به خصوص نواحی خشک و نیمه خشک یا دشت های آبرفتی و حوضه های بسته، سنگ ها و رسوبات جوان زمین شناسی حاوی آرسنیک هستند. در چنین شرایطی، جریان کند آب زیرزمینی و محیط های کم اکسیژن باعث آزاد شدن آرسنیک از رسوبات به داخل آب می شود. همچنین ویژگی های شیمیایی آب مانند pH، مقدار مواد آلی محلول و حضور یون های رقیب می توانند میزان انحلال و جا به جایی آرسنیک را افزایش داده و غلظت آن را در آب آشامیدنی بالا ببرند.
علاوه بر منابع طبیعی، برخی فعالیت های انسانی نیز می توانند ورود آرسنیک به آب آشامیدنی را تشدید کنند. فعالیت های معدنی، مناطق زمین گرمایی و نواحی دارای سابقه استخراج فلزات، از جمله مکان هایی هستند که در آن ها اکسید شدن کانی های حاوی گوگرد موجب آزادسازی آرسنیک در آب های زیرزمینی می شود. همچنین شرایطی مانند خشکسالی های طولانی مدت، تغییرات اکسایش–کاهش و افزایش مواد آلی، تحرک آرسنیک را بیشتر کرده و باعث انتقال آن از خاک و رسوبات به منابع آب می شوند.
راه های حذف آرسنیک از آب آشامیدنی
به دلیل وجود آرسنیک در دو فرم AsIII و AsV در آب های زیرزمینی و پیچیدگی بیشتر حذف فرم AsIII، اغلب روش های تصفیه نیاز به مرحله پیش تصفیه دارند که در آن AsIII به AsV اکسید شود. با پیشرفت تحقیقات، تکنیک های متعددی برای حذف آرسنیک توسعه یافته اند که هر یک مزایا و محدودیت های خاص خود را دارند و بسته به نوع آب و میزان آلودگی، قابل استفاده هستند. در ادامه، مهم ترین روش های حذف آرسنیک و ویژگی های هر روش در قالب یک جدول ارائه شده است.
|
سنگ ها، خاک ها، مواد معدنی، محصولات صنعتی، بیوسوربنت ها، زیست زغال ها، بیوماس های میکروالگ و قارچ | تا 95٪ | ایمن، آسان، مقرون به صرفه، بدون تولید لجن، انعطاف پذیر | نیاز به تعویض مواد جاذب، ظرفیت محدود، مناسب آب با غلظت کم آرسنیک |
رزین های مصنوعی یا طبیعی | تا 97.9٪ (pH: 3.5–7) | حذف کامل و بازیابی فلزات، تولید لجن کم | نیاز به بازسازی منظم، هزینه بالا، حساس به pH و سایر یون ها |
نمک های Fe، Ca، Mg و سولفیدها | تا 95٪ | ساده، کارآمد، هدفمند | تشکیل لجن، هزینه پردازش بالا |
FeCl₂، FeSO₄، Al₂(SO₄)₃ | تا 99.9٪ | کارآمد، اقتصادی، آسان برای نگهداری، مواد در دسترس | کم اثر برای AsIII، مصرف انرژی بالا، تولید لجن |
UF، NF، MF، RO | تا 96٪ | بازدهی عالی، مصرف انرژی کم، عملکرد فوق العاده | هزینه بالا، پساب قابل توجه |
برای خرید تجهیزات تصفیه آب و حذف آرسنیک، فروشگاه معتبر آبین ارائه دهنده رزین تبادل یونی، دستگاه های اسمز معکوس و سایر تجهیزات تصفیه آب (RO) با لیبل اصالت کالا است و تمامی محصولات دارای ضمانت بازگشت تا 7 روز هستند. جهت کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه و دریافت خدمات مشاوره رایگان آبین، ازطریق شماره درج شده در وب سایت، با کارشناسان ما درتماس باشید.
خطرات مهم آرسنیک برای سلامت
آرسنیک غیر ارگانیک توسط آژانس بین المللی تحقیقات سرطان (IARC) در گروه مواد کارسینوژن (سرطان زا) قطعی برای انسان قرار گرفته است و وجود آن در هوا و آب آشامیدنی انسان باعث ابتلا به سرطان ریه می شود. علاوه بر این برخی از مطالعات نشان می دهد که آرسنیک در آب آشامیدنی میزان ابتلا به سرطان های پوست و مثانه را نیز در انسان افزایش می دهد.
مطالعات بسیاری نیز در سال های اخیر در کشورهایی نظیر چین، هند، بنگلادش، تایوان، شیلی و ایالات متحده انجام شده و نتایج به دست آمده نشان می دهد که سطوح بالای آرسنیک در آب آشامیدنی با افزایش ابتلا به بیماری های قلبی عروقی و مشکلات پوستی در افراد مرتبط است. خطرات آرسنیک برای سلامت در ادامه آمده است:
- سیستم قلبی-عروقی: بیماری کرونری قلب (باریک شدن یا انسداد عروق کرونری قلب)، فشار خون بالا و حمله قلبی
- کبد، سرطان، دیابت: بیماریهای کبدی، انواع سرطان و دیابت
- دستگاه عصبی مرکزی: نوروپاتی (اختلال عصبی)، اختلال در عملکردهای ذهنی و حرکتی
- دستگاه تنفسی: بیماری های ریوی، سرطان ریه
- سلامت کودکان: خطر سرطان در بزرگسالی، مرگ ومیر نوزادان، وزن کم هنگام تولد، اختلالات عصبی، کاهش IQ
- دستگاه گوارش: درد شکم، اختلالات تغذیهای و گوارشی، سوزش معده و مری
- پوست: ضایعات پوستی، بیماری های پوستی و سرطان پوست
- دستگاه عصبی محیطی: نوروپاتی محیطی (آسیب به اعصاب دست و پا)
- سیستم کلیوی: سرطان کلیه و سرطان مثانه
استانداردها و محدودیت های قانونی آرسنیک در آب
یکی از مهم ترین مراجع بین المللی در زمینه استانداردها و محدودیت های قانونی آرسنیک در آب آشامیدنی، سازمان جهانی بهداشت (WHO) است که در راهنمای کیفیت آب آشامیدنی مقدار حداکثر 10 میکروگرم آرسنیک در هر لیتر آب (10 µg/L) را به عنوان مقدار استاندارد برای آب آشامیدنی اعلام کرده است.
طبق استاندارد سازمان حفاظت محیط زیست (EPA) نیز حداکثر مقدار مجاز آرسنیک 0٫01 میلی گرم در لیتر یا همان 10 µg/L است، و سیستم های آب عمومی موظف اند آب مصرفی را در این حد نگه دارند. همچنین سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای آب بطری شده نیز همین حد 10 µg/L را به عنوان معیار کیفیت تعیین کرده است.
در ایران و استاندارد ملی آب آشامیدنی (استاندارد 1053) نیز مقدار مجاز آرسنیک به طور کلی در حدود 0٫01 mg/L (10 µg/L) تعیین شده است. این بازه با رهنمودهای WHO و استاندارد EPA تطابق دارد و هدف آن کاهش خطرات بهداشتی مرتبط با آرسنیک برای مصرف کنندگان است.
نظرات
آخه ما به این آبی که از شیر میاد اعتماد میکنیم. ما که نمیتونیم بفهمیم داخلش چه فلزهای سنگین و خطرناکی وجود داره. مثلا همین آرسنیک رو چطوری باید بفهمیم