هشت مشکل رایج در زمینه آب چاه و راه حل رفع آن

آب چاه، منبعی حیاتی است که کیفیت آن می‌ تواند به شدت متغیر باشد و در بسیاری از مناطق، به دلیل انباشت املاح، در دسته آب لب شور (Brackish Water) قرار می‌ گیرد. آب چاه تصفیه نشده احتمالا طعم، بو و یا حتی ظاهر ناخوشایندی دارد و حاوی آلاینده‌ هایی است که بر سلامت شما تأثیر خواهند گذاشت. در این مطلب با وب سایت آبین همراه باشید تا ببینید مشکلات رایج آب چاه چیست و چه راه حل هایی برای برطرف کردن آن با تمرکز بر تصفیه آب لب شور و صنعتی وجود دارد.

1. سختی بیش از حد و چالش TDS بالا

سختی آب به دلیل وجود یون‌ های کلسیم و منیزیم است که باعث رسوب‌ گذاری (Scaling) در تجهیزات و لوله‌ ها می‌ شوند. از طرف دیگر، آب چاه غالباً دارای TDS بالا (Total Dissolved Solids - کل املاح محلول) است، یعنی در محدوده آب لب شور بین 1000 تا 10000 ppm قرار دارد که کیفیت آب شرب و صنعتی را به شدت کاهش می ‌دهد.

علائم و تأثیرات سختی آب چاه

سختی آب که ناشی از کاتیون ‌های کلسیم و منیزیم است، مستقیماً منجر به رسوب ‌گذاری در لوله ‌ها، کاهش راندمان سیستم ‌های حرارتی و زبر شدن البسه می ‌شود. این مشکل اغلب با TDS بالا همراه است و علاوه بر کاهش عمر تجهیزات خانگی، کارایی فرآیندهای تصفیه آب صنعتی و ممبران ‌های RO (اسمز معکوس) را به شدت مختل می‌ کند. برخی از رایج ترین علائم و تأثیرات سختی آب چاه عبارتند از:

• علائم سختی: تجمع رسوب در لوله ‌ها، لکه‌ های سفید روی ظروف شیشه ‌ای، فشار کم آب و زبر شدن لباس ها.
• تأثیرات TDS بالا: کاهش عمر تجهیزات حساس و نامناسب بودن آب برای بسیاری از فرآیندهای تصفیه آب صنعتی.

راه حل کاهش سختی آب چاه

ساده‌ ترین راه برای تصفیه آب چاه سخت استفاده از سختی ‌گیر رزینی است که مواد معدنی سخت را از آب حذف می کند.

• کاهش TDS (شیرین ‌سازی آب لب شور): راه ‌حل مؤثر، استفاده از سیستم ‌های تصفیه آب صنعتی (RO) برای آب لب شور با هسته اصلی آن یعنی فیلتر ممبران است. برندهای ممبران فیلمتک (FilmTec) از شرکت دوپونت (DuPont)، LG و CSM جزو برترین تولیدکنندگان فیلتر ممبران برای آب ‌های با TDS متوسط تا بالا هستند.
• کاهش سختی: استفاده از رزین ‌های باکیفیت پرولایت (ProLite) مانند مدل C100 (کاتیونی قوی) و C100E در سیستم ‌های تبادل یون.

2. هیدروژن سولفید و باکتری آهن

هیدروژن سولفید یک گاز طبیعی است که بوی نامطبوعی شبیه به تخم ‌مرغ گندیده ایجاد می ‌کند. باکتری آهن نیز در ترکیب با آهن موجود در آب، ماده‌ای غلیظ و لزج به وجود می‌ آورد.

علائم و تأثیرات وجود هیدروژن سولفید و باکتری آهن در آب چاه

وجود هیدروژن سولفید (H2S) و باکتری آهن دو چالش جدی هستند که علاوه بر ایجاد بو و طعم نامطبوع، به تأسیسات آسیب زده و راندمان سیستم ‌های تصفیه را به شدت کاهش می ‌دهند. H2S با خورندگی، لوله ‌کشی را فرسوده کرده و باکتری ‌های آهن با ایجاد بیوفیلم (Biofilm) یا لجن لزج، باعث گرفتگی فیزیکی و بیولوژیکی روی فیلترها، به ‌ویژه فیلتر ممبران ‌ها، می ‌شوند. جهت مطالعه مطالب بیشتر درباره تاثیرات بالقوه باکتری آهن در چاه و شیوه های موثر حذف آن می توانید به مقاله «بهترین سیستم تصفیه خانگی آهن از آب چاه» مراجعه کنید.

راه حل برای هیدروژن سولفید و باکتری آهن

بهترین گزینه برای تصفیه باکتری ‌های سولفید هیدروژن و آهن، استفاده از ترکیبی از ضدعفونی چاه و تزریق هوا و بهترین روش برای محافظت از فیلترها به ویژه ممبران ها استفاده از بایوساید در تصفیه آب صنعتی است. استفاده از کربن اکتیو فعال به عنوان یک روش فیلتراسیون بوی نامطبوع برای جذب کامل بو، طعم و کلر اضافی توصیه می ‌شود. کربن ‌های باکیفیت شرکت ‌هایی مانند کربن جاکوبی (Jacobi) و نوریت (Norit) دارای قدرت جذب بسیار بالایی هستند.

3. آهن، منگنز و تانن

آهن، منگنز و تانن از رایج ‌ترین ناخالصی ‌های طبیعی موجود در آب چاه هستند که باعث بروز لکه‌ های رنگی (قرمز، نارنجی، سیاه) می ‌شوند.

نشانه های وجود آهن، منگنز و تانن در آب چاه

وجود آهن، منگنز و تانن عمدتاً با تغییر رنگ آب و ایجاد لکه ‌های دائمی مشخص می‌ شود که بر کیفیت ظاهری و طعم آب اثر می‌ گذارد. آهن و منگنز اکسید شده لکه ‌های قرمز، قهوه ‌ای یا سیاه ایجاد می ‌کنند و تانن که ناشی از تجزیه پوشش گیاهی است به آب رنگ زرد مایل به طلایی می ‌دهد. این آلاینده ‌ها در غلظت بالا، آب را کدر و با طعم فلزی یا گس می‌ کند و حذف آن ‌ها معمولاً از طریق اکسیداسیون و فیلتراسیون (برای آهن و منگنز) یا استفاده از رزین ‌های آنیونی (برای تانن) انجام می ‌شود.

تأثیرات وجود آهن، منگنز و تانن در آب چاه

این مواد معدنی و آلی، اگرچه مستقیماً برای سلامتی خطر جدی ندارند، اما از نظر زیبایی و عملکرد تأسیسات، مشکلات زیادی ایجاد می‌ کنند. تجمع آن ‌ها باعث می ‌شود آب، ظاهری ناخوشایند پیدا کند و به مرور زمان به تجهیزات، به ‌ویژه در سیستم ‌های حساس تصفیه آب صنعتی، آسیب وارد شود.

1. لکه ‌گذاری دائم: ایجاد لکه ‌های ناخوشایند قرمز، نارنجی، قهوه‌ ای یا سیاه بر روی سطوح تاسیسات لوله‌ کشی، مخزن توالت و لباس ‌های شسته‌ شده.
2. تغییر طعم آب: ایجاد طعم تلخ یا فلزی (ناشی از آهن و منگنز) و یا طعم گس (ناشی از تانن) در آب آشامیدنی.
3. کدورت و رنگ نامطلوب: دادن رنگ نارنجی یا کدر به آب به خصوص در حضور مقادیر زیاد آهن.
4. رسوب ‌گذاری تجهیزات: اکسید شدن آهن و منگنز و تبدیل آن ‌ها به ذرات جامد می ‌تواند باعث رسوب ‌گذاری و کاهش کارایی پمپ‌ ها و فیلترها شود.
5. مشکلات در تصفیه: تانن ‌ها می ‌توانند باعث اختلال در عملکرد برخی از سیستم‌ های تصفیه (مانند سختی‌ گیرها) شوند و برای حذف نیاز به رزین ‌های تخصصی دارند.

راه حل مقابله با آهن، منگنز و تانن در آب

ساده ‌ترین راه برای حذف آهن و منگنز از آب، استفاده از تزریق هوا یا سیستم اکسیداسیون شیمیایی است و یک روش رایج برای حذف تانن از آب چاه استفاده از رزین تبادل آنیونی مانند مدل A400 از برند پرولایت است.

4. فلوراید و آلاینده‌ های معدنی سخت

فلوراید به طور طبیعی در آب چاه وجود دارد و جز آلاینده ‌های معدنی سخت محسوب می‌ شود. مصرف مقادیر زیاد فلوراید (بیش از 0.7 ppm) می ‌تواند خطرناک باشد و منجر به مشکلات دندانی یا اسکلتی شود.

تاثیرات وجود فلوراید بیش از حد در آب چاه

مصرف مقادیر زیاد فلوراید می ‌تواند منجر به فلوئوروزیس دندانی شود که با ظهور لکه‌ های سفید یا قهوه ‌ای بر روی دندان‌ مشخص می‌ شود. در دراز مدت و با مصرف بسیار بالا، ممکن است فلوئوروزیس اسکلتی ایجاد شود که باعث ضعف و درد در استخوان ‌ها و مفاصل می‌ شود. به همین دلیل، حذف فلوراید با استفاده از سیستم ‌های اسمز معکوس و فیلتر ممبران برای آب آشامیدنی ضروری است.

روش مناسب حذف فلوراید از آب

اسمز معکوس (RO) یکی از روش‌ های تضمین شده جهت حذف فلوراید، همراه با کاهش چشمگیر TDS و دیگر املاح آب است. از آنجایی که فلوراید به لوله ‌کشی آسیب نمی ‌رساند، می ‌توانید از فیلتر اسمز معکوس زیر سینکی یا دستگاه تصفیه آب خانگی برای تصفیه آب آشامیدنی خود استفاده کنید.

5. کدورت بالای آب چاه

در صورتی که چاه شما به درستی طراحی، ساخته و یا آب ‌بندی نشده باشد، ممکن است کدورت و همچنین رسوبات زیادی داشته باشد. کدورت، که توسط ذرات ریز خاک، رسوبات و مواد معلق ایجاد می ‌شود، نشان‌ دهنده کیفیت پایین آب است و می‌ تواند به سیستم ‌های تصفیه آسیب جدی وارد کند.

نشانه ها و تاثیرات وجود کدورت در آب و راه حل حذف آن

نوشیدن آب حاوی کدورت بالا مستقیماً خطرناک نیست، اما ذرات معلق داخل آن، محل تجمع و پنهان شدن میکروارگانیسم ‌ها هستند و می ‌توانند از فرآیند ضدعفونی جلوگیری کنند. از سوی دیگر، در سیستم‌ های پیشرفته مانند تصفیه آب صنعتی، این ذرات به سرعت باعث گرفتگی و سایش فیلتر ممبران شده و طول عمر و عملکرد آن را به ‌شدت کاهش می‌ دهند. راه ‌حل این مشکل، استفاده از فیلتر الیافی با دقت مناسب در مراحل اولیه تصفیه است.

6. وجود باکتری کلیفرم یا E.coli در آب چاه

باکتری ‌های کلیفرم و E.coli نشان ‌دهنده آلودگی جدی آب با مدفوع انسان یا حیوانات است. ورود این باکتری‌ ها به بدن می ‌تواند به سرعت باعث بیماری ‌های دستگاه گوارش شود. طبق بررسی انجام شده در سال 2006 مشخص شد که 35 درصد از 450 چاه مورد آزمایش، این آلاینده را در خود داشتند. از نشانه های وجود باکتری کلیفرم و ای کلای در آب چاه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. ابتلا به بیماری دستگاه گوارش
2. بوی بد

تاثیرات ناشی از وجود باکتری کلیفرم در آب

کلیفرم و E.coli بر خلاف بسیاری از مشکلات رایج آب چاه هیچ علامت هشدار دهنده ای ندارند اما خطراتی جدی در پی خواهند داشت. در صورت مصرف آب آشامیدنی حاوی هر یک از این باکتری ها احتمالا دچار علائمی از جمله حالت تهوع، بیماری، اسهال، گرفتگی شکم و تب خواهید شد. این علائم به سرعت ظاهر شده و بهبود آن تا 10 روز نیز به درازا می کشد.

مناسب ترین روش از بین بردن باکتری کلیفرم و ای کلای

برای از بین بردن باکتری های موجود در آب چاه باید آن را با کلر شوک دهید. از این رو، می توانید از یک سیستم تزریق کلر برای ضد عفونی کردن منبع آب خود و یا یک سیستم تصفیه آب مجهز به فیلتر یو وی (UV) استفاده کنید. در دستگاه های تصفیه آب صنعتی نیز برای جلوگیری از تشکیل بیوفیلم و آسیب به فیلتر ممبران، مواد شیمیایی مانند بایوساید (Biocide) مورد استفاده قرار می گیرد. جهت مشاهده راهنمای کامل برای حل مشکلاتی از این قبیل توصیه می کنیم مقاله «بهترین سیستم تصفیه آب برای حذف باکتری ها و ویروس ها» را مطالعه کنید.

7. افت فشار آب چاه و تأمین فشار RO

فشار پایین آب در چاه می تواند ناشی از خرابی پمپ یا وجود رسوب در لوله ‌ها باشد. سیستم ‌های تصفیه آب صنعتی و اسمز معکوس برای عملکرد بهینه، نیاز به فشار ورودی بالا و ثابت دارند. کاهش جریان آب از سر دوش و شیرآلات، لوازم خانگی ناکارآمد و عدم توانایی در استفاده همزمان از چندین دستگاه از جمله علائم فشار کم جریان آب بشمار می روند.

مشکلات فشار آب چاه می تواند باعث کاهش مقدار آب موجود در لوله ها شود. در نتیجه، هر فعالیتی از جمله شستن دست‌، دوش گرفتن و استفاده از وسایل خاص که به آب وابسته هستند، بسیار زمان بر خواهد شد. در برخی موارد، اگر از چندین وسیله به طور همزمان استفاده کنید ممکن است آب یک دستگاه به طور کامل قطع شود.

روش های مقابله با افت فشار آب و دلایل بروز آن

راه حل این مشکل به علت آن بستگی دارد. برای بررسی اینکه آیا پمپ چاه شما مشکل دارد یا خیر باید مطمئن شوید که بریکر فشار و پمپ چاه شما روشن باشد. سپس از گیج فشار مخزن، فشار چاه را اندازه گیری کنید. این رقم باید حداقل 20 psi باشد. اگر فشار کمتر از این باشد احتمالا مخزن فشار، پمپ چاه یا سوئیچ فشار معیوب است. بعلاوه، اگر پمپ چاه بدون شروع و توقف به کار خود ادامه دهد، ممکن است در خط شکستگی ایجاد شده باشد. اگر هنگام روشن شدن پمپ متوجه جرقه شدید، سوئیچ فشار مشکل دارد. علاوه بر این، در صورتی که با مشکلات ناشی از سختی آب دست و پنجه نرم می کنید، می توانید از دستگاه های سختی گیر کمک بگیرید.

در جدول زیر، عوامل اصلی کاهش آب چاه و اقدامات کلیدی که برای عملیات بازسازی و افزایش آبدهی پایدار ضروری هستند، به طور خلاصه ارائه شده است:

8. pH پایین (آب اسیدی)

pH پایین یا اسیدی بودن آب چاه باعث خوردگی لوله‌ های فلزی و در نتیجه، ورود مس و سرب به آب و ایجاد لکه ‌های سبز-آبی می ‌شود.

علائم و تاثیرات و راه های مقابله با اسیدی بودن آب چاه

پی هاش پایین در آب چاه با علائم ظاهری همچون خوردگی و طعم فلزی آب مشخص می ‌شود و بزرگترین تهدید برای یکپارچگی سیستم لوله ‌کشی بشمار می رود.

• خوردگی فلزات: آب اسیدی به مرور زمان مس، سرب، روی و آهن را از لوله ‌ها و اتصالات حل کرده و وارد جریان آب می ‌کند که نه تنها به سیستم آسیب می‌ زند، بلکه کیفیت آب شرب را نیز به شدت کاهش می ‌دهد.
• تأثیر بر دستگاه های تصفیه آب صنعتی: در سیستم‌ های تصفیه آب صنعتی، pH پایین بر میزان کارایی مواد ضد رسوب مانند آنتی ‌اسکالانت ‌ها که برای جلوگیری از رسوب بر روی سطح فیلتر ممبران استفاده می ‌شوند و بسته به pH و TDS آب ورودی (به ویژه آب لب شور) تنظیم می ‌شود، تأثیر می ‌گذارد و ممکن است منجر به نیاز به دوزدهی بالاتر یا حتی انتخاب فرمولاسیون ‌های تخصصی‌ تر از برندهایی مانند فلوکن (Flocon)، ادلن (Adlen)، آویستا (Avista) و جنسیس (Genesys) شود.
• راه ‌حل: استفاده از فیلتر خنثی ‌کننده اسید که با استفاده از مدیاهایی مانند کربنات کلسیم، pH آب را به محدوده خنثی یا کمی قلیایی می‌ رساند تا فرآیند خوردگی متوقف شود.

چگونه از مشکلات آب چاه جلوگیری کنیم؟

وبسایت آبین به عنوان یک مرجع تخصصی در زمینه تجهیزات و مواد شیمیایی تصفیه آب، راه‌ حل ‌های جامعی را برای مقابله با این مشکلات رایج آب چاه ارائه می ‌دهد. مجموعه آبین با تمرکز بر تأمین تجهیزات با کیفیت، به شما کمک می ‌کند تا آب چاه خود را به سطحی مطلوب برای مصارف شرب، کشاورزی و صنعتی برسانید. آبین همچنین با در اختیار داشتن برندهای معتبر جهانی و داخلی، قادر است راه ‌حل ‌های فنی برای هر نوع آلودگی و چالش آبی ارائه دهد:

• TDS بالا و آب لب شور: تأمین انواع فیلتر ممبران RO از برندهای مطرح جهانی مانند فیلمتک/دوپونت، LG و CSM که برای تصفیه آب صنعتی و کاهش TDS آب چاه (حتی در محدوده لب شور) طراحی شده‌ اند.
• سختی و رسوب: ارائه رزین‌ های تبادل یونی باکیفیت از جمله مدل‌ های پرولایت C100 و A400 برای سختی ‌گیری و حذف تانن.
• خوردگی و رسوب‌ گذاری ممبران: عرضه مواد شیمیایی حیاتی مانند آنتی ‌اسکالانت های بسیار مرغوب از برندهای معتبر نظیر فلوکن، ادلن، آویستا و جنسیس برای محافظت از فیلتر ممبران ‌ها در برابر تشکیل رسوبات معدنی.
• بو، طعم و کلر: تأمین کربن اکتیو فعال با قدرت جذب بالا از برندهایی چون جاکوبی و نوریت برای تصفیه نهایی آب.
• مشکل فشار: ارائه انواع پمپ‌ های صنعتی و تقویت فشار از جمله محصولات برند لئو (Leo) برای تضمین عملکرد صحیح سیستم‌ های RO و تزریق مواد شیمیایی.

دریافت مشاوره و خرید تجهیزات تخصصی

جهت دریافت خدمات مشاوره رایگان در زمینه تجهیزات آبی و خرید دستگاه تصفیه آب صنعتی متناسب با آنالیز آب چاه خود، می‌ توانید به وبسایت آبین مراجعه کرده یا از طریق شماره تماس 02122228116 با کارشناسان ما در ارتباط باشید. آبین با ارائه راهکارهای مطمئن، تضمین ‌کننده کیفیت پایدار آب چاه شماست.