نویسنده: نرگس مومنی

مهم ترین رودهای جهان 

مهم ترین رودهای جهان 


رودها از مهم ترین منابع آب در محیط زیست هستند که در سراسر جهان با دنبال کردن آن ها می توان بزرگ ترین تمدن های بشر را پیدا کرد. به طوری که نقش حیاتی در شکل گیری بزرگترین جوامع را دارند، این منابع علاوه بر تاثیر در اقلیم و شرایط آب و هوایی محیط اطراف در مواردی مثل استفاده به عنوان آب آشامیدنی، کشاورزی، صیادی و... تاثیر بسیاری دارند. رودخانه ها همان طور که گفته شد نقش بسیار مهمی را در زندگی همه ما دارند اما در طول زمان این منابع به دلیل جریان داشتن در مسیرهای طولانی و مواجه شدن با شرایط و فعالیت های مختلف ممکن است آسیب ببینند. یکی از مهم ترین عواملی که موجب آسیب رسیدن به بستر رودها می شود سد سازی است، بنابراین برای حفظ این منابع مهم در برابر تهدیدات باید راهکار مناسب تری را برای ذخیره آب در نظر گرفت. 


برخی از رودها به دلایل مختلف مثل تاثیرگذاری در فرهنگ مردم و یا تاثیر در آب و هوا و اقتصاد بسیار مهم هستند. در ادامه به بررسی مهم ترین رودهای جهان می پردازیم:


1.    آمازون 


آمازون طولانی ترین رود جهان با طول 8014 کیلومتر  است که در آمریکای جنوبی قرار دارد. این رود بزرگ از رشته کوه آند سرچشمه می گیرد و در نهایت به اقیانوس اطلس سرازیر می شود. رود آمازون از میان جنگل های بسیار وسیع عبور می کند و در کنار این شاید برای شما جالب باشد که حدود 25 میلیون نفر در بستر این رودخانه شگفت انگیز زندگی می کند. رود آمازون علاوه بر این که از طولانی ترین رودهای جهان است پر آب ترین رود هم محسوب می شود به طوری که حدود یک پنجم آب های روان جهان در آن جریان دارد. 


رودخانه آمازون محل زندگی نادرترین و متنوع ترین گونه های جانوری است به طوری که تاکنون حدود 3000 گونه شناخته شده ماهی در این رودخانه کشف شده است. اما از نکات جالب در مورد آمازون این است که تا به حال هیچ پلی در مسیر آمازون ساخته نشده و  از دلایل آن وجود پوشش های گیاهی در اطراف رود است. این موضوع باعث شده تا جاده های بسیار کمی برای احداث پل در اطراف آمازون ساخته شود. اما بسیاری از مردم برای  عبور از این رودخانه از قایق استفاده می کنند. تمام مواردی که گفته شد به این موضوع اشاره دارد که رود آمازون از طریق عوامل مختلف مثل گردشگری، صیادی و... از مهمترین منابع آب جاری در جهان محسوب می شود.


2.    نیل


برای قرن های زیادی رود نیل به عنوان طولانی ترین رود جهان شناخته می شد اما با بررسی های بیشتر رود آمازون جایگزین نیل شد. رود نیل در شمال شرقی آفریقا و کشور مصر واقع شده و قدمت بسیار طولانی دارد. به طوری که نخستین تمدن های بشر در اطراف این رود قرار داشته و از دیدنی ترین امکان در جهان محسوب می شود. تمدن مصر در نزدیکی رودخانه نیل دارای قدمت بسیار طولانی به اندازه چندین هزار سال قبل از میلاد مسیح است و علاوه بر مصر، این رودخانه از 10 کشور واقع در قاره آفریقا عبور می کند. 


رود نیل دارای تنوع زیست محیطی بسیار وسیعی است اما متاسفانه اکثر گونه های موجود در این زیستگاه به دلایل مختلف در خطر انقراض قرار گرفته اند. علاوه بر تاثیرات زیست محیطی چیزی که نیل را از سایر رودها متمایز می کند، نقش اساسی آن در فرهنگ و آداب و رسوم مصر است. به طوری که محتوای بسیاری از سرود و دعاهای اهالی مصر بر اساس این رود ساخته شده است. 


3.    یانگ تسه


یانگ تسه طولانی ترین رود قاره آسیا و از غرب چین به سمت شرق جریان دارد و در لغت به معنای فرزند اقیانوس است. این رود مهم در کشور چین نقش بسیار مهمی را در تاریخ، فرهنگ و اقتصاد این کشود دارد و از آن در زمینه های مختلف برای آبیاری، بهداشت و درمان، صنعت و... استفاده می شود. اما در طول سال های گذشته به دلایلی مثل ورود ضایعات کشاورزی، آلودگی های پلاستیکی و غیره رود یانگ تسه به صورت گسترده ای آلوده شده و نیازمند توجه ویژه ای برای حفظ گونه های بسیار نادر جانوری در آن است. 
رودخانه یانگ تسه در طول مسیر از حدود 8 رود اصلی مثل مین، جیالینگ، هان، یوان و... سرچشمه می گیرد و طوری در کشور چین گسترده شده که حدود یک سوم جمعیت کشور چین در حاشیه آن قرار دارد. نکته مهم که در رودخانه یانگ تسه قابل ذکر می باشد احداث بزرگترین سد و نیروگاه برق آبی جهان در این رود است. 


4.    می سی سی پی 


این رودخانه از شمال تا جنوب کشور آمریکا جریان دارد و رودهای میسوری و اوهایو از اصلی ترین شاخه هایی هستند که این رود از آن ها سرچشمه می گیرد. در طول سال های طولانی از این رود برای ماهی گیری و شکار استفاده می شد و در کنار این تاثیر بسیار مطلوبی را در اقلیم و شرایط آب و هوایی آمریکا دارد. علاوه بر این رود می سی سی پی نقش بسیار مهمی را برای تامین آب آشامیدنی میلیون ها نفر و رشد صنعت حمل و نقل در این کشور دارد. رودخانه می سی سی پی در ابتدا توسط مهاجران اروپایی کشف شد و بعد از آن رقابتی بین کشورها برای تقسیم این رود اتفاق افتاد و در نهایت رود می سی سی پی به صورت کاملا رسمی به آمریکایی ها داده شد. 

پر اهمیت ترین رودهای جهان


5.    پارانا


این رودخانه در جنوب مرکزی قاره آمریکا قرار دارد و از کشورهای پاراگوئه، برزیل و آرژانتین عبور می کند. پارانا بعد از آمازون دومین رودخانه طولانی در آمریکاست و در لغت به معنای رودخانه نقره می باشد. پارانا از عریض ترین رودخانه های جهان است که در سال 1516 توسط دریانورد اسپانیایی کشف شد. 


6.    کنگو


کنگو به عنوان عمیق ترین رودخانه در جهان شناخته می شود که در قاره آفریقا واقع شده است و از کوهستان های ریفت سرچشمه می گیرد. این رود از کشورهای مختلفی عبور می کند و در انتها به اقیانوس اطلس سرازیر می شود. این رود نقش بسیار مهمی را در اکوسیستم قاره آفریقا دارد، به طوری که در اطراف آن پوشش های گیاهی و زیستگاه ها بسیار متنوع است و گونه های جانوری زیادی در اطراف آن قرار دارد. اما از جالب ترین نکاتی که در مورد این رود می توان گفت درجه حرارت بالای آبی که در آن جریان دارد و علاوه بر این از 9 کشور در این قاره عبور می کند. 


7.    سپیک


طولانی ترین رود جزیره گینه نو است که از ارتفاعات مرکزی پاپوآ در گینه نو سرچشمه می گیرد. این رود مانند آمازون حالت مارپیچ دارد و در نهایت به دریای بیسمارک سرازیر می شود. از ویژگی های سپیک این است که هیچ منطقه مسکونی در اطراف آن نیست و همین موضوع باعث شده تا یکی از آخرین محیط های دست نخورده در دنیا محسوب شود. 


8.    گنگ


این رودخانه از بزرگترین رودهای جهان است که به خلیج گنگ در هند سرازیر می شود. نام این رودخانه از الهه هندویی به اسم گانگا گرفته شده است و نقش بسیار مهمی در فرهنگ و سنت مردم هندوستان دارد. به این صورت که بسیاری از مردم هندوستان  مراسمات مذهبی و تطهیر را در این رودخانه انجام می دهند. گنگ از کوه های هیمالیا سرچشمه می گیرد و بعد از عبور از کشور بنگلادش به خلیج بنگال جریان می یابد. 
شهر بنارس در اطراف رود گنگ به عنوان مقدس ترین شهر آیین هندو است و برخی از هندوها خاکستر افرادی که دوست دارند و در این رودخانه پخش می کنند. هندوها معتقدند که بدون حداقل یک بار حمام در رود گنگ زندگی ناقص است و همین موضوع باعث شده تا گنگ رودخانه ملی هند نام گذاری شود.

9.    ولگا 


ولگا از طولانی ترین رودخانه ها در اروپاست و از غرب روسیه جریان می یابد. بسیاری از شهرهای کشور روسیه در مسیر این رود قرار دارند. از دلایلی که موجب اهمیت پیدا کردن رودخانه ولگا شده است وجود بزرگترین مخازن و منابع جهان در بستر آن و البته از نظر جایگاه تخلیه بار کشتی ها و موقعیت جغرافیایی می باشد. این رود با گذر از مسیرهای طولانی در نهایت به دریای خزر می ریزد، در واقع دریای خزر از طریق ولگا به آب های آزاد مرتبط می شود. 


10.    مکونگ


وجود جنگل و پوشش گیاهی در اطراف این رودخانه موجب شده تا مکونگ یکی از جاذبه های گردشگری بی نظیر کشور ویتنام باشد. این رودخانه بین شهر سایگون و کشور کامبوج قرار دارد و از هیمالیا سرچشمه می گیرد. رود مکونگ از کشورهایی مثل چین، میانمار، تایلند، لائوس و کامبوج عبور می کند و مقصد نهایی آن در دریایی واقع در ویتنام است. از موضوعاتی که باعث اهیمت این رود شده است تامین بیشتر آب مورد نیاز برای کاشت برنج در کشور ویتنام است و در کنار این منبع بسیار خوبی برای صید ماهی در این کشور است. 

نظرات کاربران

نظرات خود را ارسال نمایید

لطفا اطلاعات زیر را تکمیل و سپس ارسال نمایید